Behandelingsopties bij chronische pijn

Chronische pijn vraagt vrijwel altijd om een multidisciplinaire aanpak. Er bestaat zelden één enkele behandeling die de pijn volledig oplost. Vaak is een combinatie van verschillende therapieën het meest effectief.

Oefen- en mobilisatietherapie : oftewel blijven bewegen

Blijven bewegen is essentieel bij chronische pijn: rust roest. Gerichte oefen- en mobilisatietherapie, bijvoorbeeld onder begeleiding van een fysiotherapeut, kan helpen om conditie, kracht en bewegelijkheid te verbeteren en pijn te verminderen. Het maakt niet uit hoe we t noemen: medische fitness, revalidatie, krachttraining, aqua-therapie, yoga, mindfull movement etc.. 

 De kernpunten bij oefentherapie bij pijn zijn :

• Oefentherapie wordt vrijwel altijd op maat voorgeschreven, afgestemd op pijnniveau, functionele beperkingen en doelen van de patiënt.

• De effectiviteit hangt samen met regelmatige uitvoering en juiste progressie onder begeleiding. 


Bijvoorbeeld: Fysiotherapie richt zich onder andere op:
•veilig en gedoseerd bewegen
•verbeteren van houding en bewegingspatronen
•vergroten van belastbaarheid
•verminderen van bewegingsangst

Educatie speelt hierbij een belangrijke rol. Uiteindelijk is het essentieel dat de patiënt het geleerde zelf blijft toepassen in het dagelijks leven. En dat dus de therapie afgestemd is op de vormen van pijn en eventuele beperkingen en met name de doelen van de patient. Niet iedereen hoeft naar de olympische spelen als deelenemer. 

Aanvullend kunnen programma’s zoals medische fitness helpen om onder begeleiding te blijven bewegen en sporten. Dit vormt een waardevolle en vaak duurzame aanvulling op andere behandelingen, en legt fundamenten voor een gezond verder leven. 

Interventionele therapie / zenuwblokkades

Bij interventionele pijnbehandeling kan de arts een zenuwblokkade uitvoeren. Hierbij wordt met behulp van een lokale verdoving (en vaak corticosteroïden) de overdracht van pijnsignalen naar de hersenen tijdelijk verminderd dan wel beïnvloed. 

Het doel van een zenuwblokkade is niet alleen pijnvermindering op zichzelf,  ook ligt het effect bij het doorbreken van de vicieuze cirkels die bij chronische pijn ontstaan zoals: die van minder bewegen -> slechter slapen -> verhoogde spierspanning
-> emotionele ontregeling. -> toegenomen medicatiegebruik.

Bij vermindering van pijn ontstaat vaak ruimte voor meer beweging, een gezonder leefpatroon, betere slaap en afbouw van medicatie. Interventionele therapie is meestal een ondersteunend onderdeel van een breder behandelplan. Ga hiervoor op bezoek bij een goede pijnpoli.

Tens

En als je dan toch bij die goede pijnpoli bent: vraag dan of een TENS voor jouw klachten geschikt zou zijn.  Een TENS (Transcutane Elektrische NeuroStimulatie) geeft via elektroden op de huid milde elektrische prikkels die de zenuwen stimuleren. Deze prikkels beïnvloeden de pijnverwerking in het zenuwstelsel: ze kunnen het pijnsignaal afzwakken en het brein helpen de pijn als minder bedreigend te interpreteren.  Daarnaast stimuleert TENS mogelijk de afgifte van lichaamseigen pijnstillers. Voor wisselende soorten pijnklachten kan TENS goed bijdragen.

Medicamenteuze therapieën

Medicamenteuze behandeling is vaak een eerste stap bij pijnklachten. Veel mensen starten op eigen initiatief met vrij verkrijgbare pijnstillers, zoals paracetamol. Bij onvoldoende effect worden soms NSAID’s (zoals ibuprofen of naproxen) gebruikt, deze in combinatie met een maagbeschermer.

Bij acute pijn kan een arts opioïden voorschrijven. Bij chronische pijn zijn opioïden echter contra-geindiceerd, vanwege het beperkte langdurige effect en de aanzienlijke risico’s, waaronder afhankelijkheid, tolerantie en bijwerkingen die het pijnsysteem negatief beïnvloeden. Opioiden kunnen op lange termijn het pijnsysyteem gevoeliger maken. Van de wal .. (in de sloot).


Andere medicamenteuze opties zijn onder meer:
•Antidepressiva (zoals amitriptyline of duloxetine)
•Antiepileptica (zoals gabapentine of pregabaline)
Deze middelen worden met name ingezet bij neuropathische (zenuw)pijn en werken niet primair als pijnstiller, en beïnvloeden de pijnverwerking in het zenuwstelsel.

Een zorgvuldige evaluatie door een arts is essentieel om de juiste medicatie en dosering te bepalen en bijwerkingen te monitoren.


Het is belangrijk te beseffen dat medicatie zelden een blijvende oplossing biedt en meestal ondersteunend is aan andere behandelvormen.

Psychologische ondersteuning

Psychologische therapie kan een cruciale rol spelen bij chronische pijn, vooral wanneer er geen duidelijke structurele (lichamelijke) verklaring voor de pijn wordt gevonden, of wanneer pijn en emoties sterk met elkaar verweven zijn.

Effectieve behandelvormen zijn onder andere:
•Cognitieve gedragstherapie (CGT)
•EAET (Emotional Awareness and Expression Therapy) en PRT (Pain Reprocessing Therapy)

Deze therapieën richten zich op het herkennen en veranderen van niet-helpende denkpatronen, het verbeteren van emotieregulatie en het ontwikkelen van effectieve copingstrategieën. Dit kan leiden tot een afname van pijnbeleving en een grote verbetering van functioneren en kwaliteit van leven.

Wil je hier zelf mee aan de slag, ga dan op zoek naar de boeken van Harold Schubiner - Unlearn Your pain . Harold Schubiner  is een amerikaanse arts , en richt zich op het herkennen en behandelen van chronische lichamelijke klachten als uiting van door het brein aangestuurde processen, vaak voortkomend uit onbewuste stress, emoties en eerdere levenservaringen.

Hij combineert neurowetenschappelijke inzichten met psychologische interventies, zoals emotionele bewustwording en exposure, om klachten duurzaam te verminderen.
Prefereer je Nederlands: de stichting Emovere helpt je verder, zij hebben ook de nederlandse versie van het boek.

Ook groepstherapie of lotgenotencontact kan waardevol zijn. Het delen van ervaringen vermindert gevoelens van isolatie en versterkt het gevoel van herkenning en steun. Gedeelde smart nog steeds halve smart. Helaas geldt dit niet voor pijn zelf. 

Pijnrevalidatie

Pijnrevalidatie is een intensief programma waarbij je met een multidisciplinair team (revalidatiearts, fysiotherapeut, psycholoog, zo nodig ergotherapeut) werkt aan beter functioneren ondanks chronische pijn. Het is bedoeld voor mensen bij wie eerdere behandelingen onvoldoende effect hadden en waarbij pijn een grote impact heeft op dagelijks leven, werk en sociale contacten.
Het doel is niet om pijn volledig weg te nemen, maar om te leren functioneren ondanks pijn. De behandeling combineert:

Fysieke training: geleidelijk opbouwen van activiteiten, conditie en kracht
Psychologische begeleiding: omgaan met angst, frustratie en ongunstige denkpatronen
Gedragsverandering: doorbreken van vermijding of juist overbelasting
Sociale begeleiding: herstel van werk, relaties en dagstructuur

Programma's variëren van klinisch (opname 4-12 weken met dagelijks programma) tot poliklinisch (10-12 weken, 2 dagen per week). De intensiteit is hoog en vraagt actieve inzet.

Aanvullende geneeskunde en leefstijlinterventies

Aanvullende behandelvormen, zoals acupunctuur, worden steeds vaker ingezet bij chronische pijn. De effectiviteit verschilt per persoon en per aandoening, maar voor sommige indicaties – zoals migraine – is wetenschappelijke onderbouwing aanwezig.

Het is belangrijk om aanvullende behandelingen altijd te bespreken met een zorgverlener, zodat deze veilig kunnen worden gecombineerd met reguliere therapieën.

Daarnaast spelen leefstijlinterventies een belangrijke rol, zoals:
•yoga
•meditatie
•mindfulness
•aandacht voor slaap, voeding en stressmanagement

Deze benaderingen kunnen bijdragen aan betere pijnregulatie, meer ontspanning en een verbeterde algehele levenskwaliteit. Zeker omdat we meer leren dat chronische pijn onder sterke invloed staat van onze levensstijl.